ပတ်ဝန်းကျင် အနုပညာ (Environmental art) လှုပ်ရှားမှု အနှစ်ချုပ်
၁။ ပတ်ဝန်းကျင် အနုပညာ (Environmental art) သည် သဘာဝတရားကို အနုပညာအဖြစ် ပုံဖော်ရာမှတစ်ဆင့် ဂေဟဗေဒနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ထင်ဟပ်ပြသရန် ကြိုးပမ်းသော အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ရိုးရာပန်းပုပုံစံများကို စိန်ခေါ်ကာ သဘာဝရှုခင်းများကိုယ်တိုင်တွင် အနုပညာဖန်တီးသည့် မြေယာအနုပညာ (Land art) နှင့် မြေအနုပညာ (Earthworks) တို့မှ အစပြုခဲ့သည်။
၃။ နောက်ပိုင်းတွင် အနုပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏ လက်ရာများကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိခိုက်မှုကို ရှောင်ရှားရန် ကြိုးပမ်းလာကြပြီး ဂေဟစနစ်ကို ပြန်လည်ကုစားပေးသည့် ရေရှည်တည်တံ့သော အနုပညာပုံစံများ (Eco-art) ဆီသို့ ပြောင်းလဲဦးတည်လာခဲ့ကြသည်။
၄။ သဘာဝပစ္စည်းများ၊ ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်များနှင့် ဒေသခံလူထုပူးပေါင်းပါဝင်မှုများကို အသုံးပြု၍ မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်ဒေသများတွင် တပ်ဆင်အနုပညာများ၊ ပြန်လည်ကုစားရေးပရောဂျက်များကို ဖန်တီးလာကြသည်။
၅။ အချုပ်အားဖြင့် ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကဲ့သို့သော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို လူသားတို့ သတိပြုမိစေရန်နှင့် သဘာဝတရားနှင့် ဟန်ချက်ညီစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် အနုပညာကို အစွမ်းထက်သော ကြားခံအဖြစ် အသုံးပြုလျက်ရှိပါသည်။