အလင်းနှင့် နေရာလွတ် (Light and Space) အနုပညာလှုပ်ရှားမှု အနှစ်ချုပ်
၁။ အလင်းနှင့် နေရာလွတ် (Light and Space) သည် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော အမြင်အာရုံနှင့် အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂။ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် အလင်းရောင်၊ ထုထည်နှင့် နေရာလွတ်တို့ကို အဓိကအာရုံစိုက်ကာ ကြည့်ရှုသူ၏ မျက်မြင်အာရုံခံစားမှုအတွေ့အကြုံကို ဗဟိုပြုဖန်တီးထားသည်။
၃။ အနုပညာရှင်များသည် ဖန်၊ နီယွန်မီးများ၊ သစ်စေးနှင့် ပုံသွင်းအက်ခရီလစ်ကဲ့သို့သော နောက်ဆုံးပေါ် စက်မှုနည်းပညာသုံး ပစ္စည်းများကို အသုံးပြု၍ အလင်းနှင့် နေရာလွတ်ကို ကစားကာ တပ်ဆင်အနုပညာ (installations) များကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
၄။ ဂျိမ်းစ် တာရယ်လ် (James Turrell) နှင့် ရောဘတ် အာဝင် (Robert Irwin) ကဲ့သို့သော ရှေ့ဆောင်အနုပညာရှင်များက အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ပြီး သဘာဝနှင့် ဖန်တီးထားသောအလင်းရောင်များဖြင့် ကြည့်ရှုသူများအား အံ့မခန်းဖွယ်ရာ ခံစားမှုများကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့သည်။
၅။ ယနေ့တိုင် အိုလာဖာ အီလီယာဆန် (Olafur Eliasson) အပါအဝင် ခေတ်ပြိုင်အနုပညာရှင်များစွာက ဤအယူအဆကို ဆက်လက်အသက်သွင်းနေကြပြီး အလင်းကို အနုပညာ၏ အဓိကကြားခံအဖြစ် အောင်မြင်စွာ အသုံးပြုလျက်ရှိပါသည်။