နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင် Neo-Minimalism (Neo-Geo) အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု
နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင် (Neo-minimalism) သည် ၂၀ ရာစု နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၁ ရာစု အစောပိုင်းက တိကျသောပုံသဏ္ဌာန်မရှိသည့် အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းကို "နီယို-ဂျီဩမေတြီ" (neo-geometric) သို့မဟုတ် "နီယို-ဂျီအို" (neo-geo) အနုပညာဟုလည်း အခြားတစ်မျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ အခြားဝေါဟာရများတွင် နီယို-ကွန်ဆက်ပ်ချူရယ်လစ်ဇင် (Neo-Conceptualism)၊ နီယို-ဖျူးချားရစ်ဇင် (Neo-Futurism)၊ နီယို-အော့ပ် (Neo-Op)၊ နီယို-ပေါ့ပ် (Neo-Pop)၊ နယူး အက်ဘ်စထရက်ရှင်း (New Abstraction)၊ ပေါ့ပ်တိုမက်ထရီ (Poptometry)၊ ပို့စ်-အက်ဘ်စထရက်ရှင်းနစ်ဇင် (Post-Abstractionism)၊ ဆင်မြူလေးရှင်းနစ်ဇင် (Simulationism) နှင့် စမတ် အနုပညာ (Smart Art) တို့ ပါဝင်သည်။
နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင် (နှင့် ဆက်စပ်ဝေါဟာရများ) အဖြစ် ဖော်ပြခံရသော "ပို့စ်မော်ဒန် အနုပညာ" ၏ ရှုထောင့်များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် "အစောပိုင်း အနုပညာပုံစံများကို ပြန်လည်အကဲဖြတ်ခြင်း" ပါဝင်သည်။ ၎င်း၏ ခေါင်းစဉ်အမျိုးမျိုးက ညွှန်ပြနေသည့်အတိုင်း၊ ဤလှုပ်ရှားမှုသည် ၂၀ ရာစု အလယ်ပိုင်းမှ နှောင်းပိုင်းအထိ အစောပိုင်းကာလများတွင် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မီနီမယ်လစ် အနုပညာ၊ စိတ္တဇသရုပ်ဖော်ဝါဒနှင့် ၎င်း၏ ခွဲထွက်မှုများအပြင်၊ ပေါ့ပ် အနုပညာ၊ အော့ပ် အနုပညာနှင့် အခြားသော အနုပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အကိုင်းအခက်များအပေါ် အခြေခံထားသည်။
ဤဝေါဟာရနှင့် ဆက်စပ်နေသော၊ သို့မဟုတ် ၎င်းကိုအသုံးပြုထားသည့် ပြပွဲများတွင် ပါဝင်ခဲ့သော ခေတ်ပြိုင်အနုပညာရှင်များတွင် ပီတာ ဟာလီ၊ ဖိလစ် တာဖီ၊ လိုရန်ဇို ဘီလင်ဂွါ၊ အက်ရှလေ ဘစ်ကာတန်၊ ဒေးဗစ် ဘာဒန်နီ၊ ပေါလ် ကွန်း၊ အိဗ် လီဒါ၊ ပီတာ ရှွိုက်ဖ်၊ ခရစ္စတိုဖာ ဝီလာ့ဒ် နှင့် တင်မ် ဇက်ခ် တို့ ပါဝင်သည်။ ရစ်ချတ် ဆယ်ရာ ၏ သံမဏိပန်းပုများကို "တင်းကျပ်သော နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင်...." အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ပန်းချီ၊ ပန်းပုနှင့် အခြားသော "ပြတိုက် အနုပညာ" များအပြင်၊ ဤဝေါဟာရကို ဗိသုကာပညာ၊ ဒီဇိုင်းနှင့် ဂီတတို့တွင်လည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ တကယ်တမ်းတွင် ဗိသုကာပညာ၌ နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင်ကို "ရှေးရိုးစွဲဝါဒသစ်...." ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။
"ပို့စ်မော်ဒန်ဝါဒ၏ ဆူညံပွက်လောရိုက်မှုများပြီးနောက်၊ နီယို-မီနီမယ်လစ်ဇင်၊ နီယို-အာရုံကာမဂုဏ်စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ နီယို-ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် မြင့်မြတ်သော ဆင်းရဲမွဲတေမှုတို့အတွက် အချိန်အခါ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်သည်။"
(WiKiArt မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံလေ့လာလိုလျှင် wikiart.org တွင်သွားရောက်ဖတ်ရှုပါ။) AMHTA METHON-ART
