ကိုင်နက်တစ် အနုပညာ (Kinetic Art) လှုပ်ရှားမှု အနှစ်ချုပ်
၁။ ကိုင်နက်တစ် အနုပညာ (Kinetic Art) သည် ကြည့်ရှုသူများ ကိုယ်တိုင် မြင်တွေ့ခံစားနိုင်သော သို့မဟုတ် အကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် ရွေ့လျားမှုအပေါ် မှီခိုနေရသော ရွေ့လျားအနုပညာ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။
၂။ ၎င်းသည် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းက ပန်းချီကားများပေါ်တွင် လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုသက်ဝင်ထင်ရှားစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြရာမှ မြစ်ဖျားခံလာခဲ့ပြီး၊ ယနေ့ခေတ်တွင်မူ လေ၊ မော်တာ သို့မဟုတ် လူကိုယ်တိုင်ကြောင့် ရွေ့လျားနိုင်သော သုံးဖက်မြင် ပန်းပုများနှင့် မိုဘိုင်း (mobiles) ရုပ်တုများအဖြစ် အများဆုံး တွေ့မြင်ရသည်။
၃။ အက်ဒ်ဂါ ဒေဂါစ် (Edgar Degas) နှင့် ကလော့ဒ် မိုနေး (Claude Monet) ကဲ့သို့သော အင်ပရက်ရှင်နစ်များမှ အစပြုခဲ့ကာ၊ ၂၀ ရာစုတွင် နာအွန်း ဂါဘို (Naum Gabo)၊ တက်တ်လင် (Tatlin) နှင့် အလက်ဇန္ဒား ကယ်လ်ဒါ (Alexander Calder) အစရှိသော အနုပညာရှင်များက ရွေ့လျားပန်းပုပုံစံသစ်များဖြင့် ဆက်လက်စမ်းသပ် ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
၄။ ဤလှုပ်ရှားမှုတွင် တကယ့်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရွေ့လျားမှုများသာမက ရှုထောင့်အချို့မှသာ သိမြင်နိုင်သော ပကတိရွေ့လျားမှု (virtual movement) နှင့် မျက်စိလှည့်စားမှုများကို အသုံးပြုထားသော ထင်ရှားသော ရွေ့လျားမှု (apparent movement) စသည့် စတိုင်များလည်း ကျယ်ပြန့်စွာ ပါဝင်သည်။
၅။ အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရလျှင် ဤအနုပညာရပ်သည် အနုပညာဆိုသည်မှာ တောင့်တင်းနေသောအရာ မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး၊ ကြည့်ရှုသူကိုယ်တိုင် ပါဝင်အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်နိုင်သော ခေတ်သစ်အနုပညာ ပုံစံသစ်များကို အောင်မြင်စွာ လမ်းခင်းပေးနိုင်ခဲ့ပါသည်။