ရီယွန်နစ်ဇင် (Rayonism) အနုပညာလှုပ်ရှားမှု
ရီယွန်နစ်ဇင် (Rayonism သို့မဟုတ် Rayism သို့မဟုတ် Rayonnism) သည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ရုရှားနိုင်ငံ၌ ထွန်းကားလာခဲ့သော စိတ္တဇအနုပညာ (abstract art) ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည်။
မစ်ခေးလ် လာရီယိုနော့ဗ် (Mikhail Larionov) နှင့် နာတာလီယာ ဂွန်ချာရိုဗာ (Natalia Goncharova) တို့သည် မော်စကိုမြို့တွင် မာရီနက်တီ (Marinetti) ၏ အနာဂတ်ဝါဒ (Futurism) အကြောင်း ဟောပြောပွဲများကို ကြားနာပြီးနောက် ရီယွန်နစ်ဇင်ကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ အနာဂတ်ဝါဒီများ (Futurists) သည် အရှိန်အဟုန်၊ နည်းပညာနှင့် ခေတ်မီမှုတို့ကို ၎င်းတို့၏ လှုံ့ဆော်မှုအဖြစ် ယူဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း လူနေမှုဘဝ၏ တက်ကြွသောစရိုက်လက္ခဏာကို ပုံဖော်ခဲ့ကြသည်။
ရီယွန်နစ်ဝါဒီများသည် စိတ္တဇသဘောတရားထက် ကျော်လွန်၍ အချိန်နှင့် ဟင်းလင်းပြင်ပြင်ပတွင် လွင့်မျောနေသော အနုပညာတစ်ရပ်ကို ရှာဖွေခဲ့ကြပြီး အနုပညာရှင်နှင့် ပြည်သူလူထုကြားရှိ အဟန့်အတားများကို ချိုးဖျက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ အရာဝတ္ထုအမျိုးမျိုးမှ အလင်းပြန်လာသော ရောင်ခြည်များ ဖြတ်သန်းသွားခြင်း—အလင်းပြန်လာသော အလင်းတန်းများကို ကိုယ်စားပြုသည့်—ဆန့်ကျင်ဘက်အရောင်များပါဝင်သော တက်ကြွသည့် ရောင်ခြည်တန်းများ (dynamic rays) ကို အသုံးပြုခြင်းမှတစ်ဆင့် အဆိုပါအမည်ကို ရယူခဲ့ကြသည်။
၁၉၁၃ ခုနှစ် တားဂက် (Target) ပြပွဲတွင် ၎င်းတို့က ဤစတိုင်ကို ပြည်သူလူထုထံ မိတ်ဆက်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ စာပေများတွင် ရီယွန်နစ်ဇင်သည် အတိတ်ကရှိခဲ့သော အနုပညာစတိုင်များနှင့် ပုံစံများအားလုံးကို သဘာဝအလျောက် လွှမ်းခြုံထားသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ယင်းတို့သည် ဘဝနည်းတူ၊ ရီယွန်နစ်အမြင်နှင့် ပန်းချီကားတစ်ချပ် ဖန်တီးတည်ဆောက်မှုအတွက် စတင်ထွက်ခွာရာ အမှတ်များမျှသာ ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
လာရီယိုနော့ဗ် နှင့် ဂွန်ချာရိုဗာ တို့ကလည်း ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည်-
ရီယွန်နစ်များသည် ပန်းချီဆွဲရုံသာမက၊ ပြဇာတ်ရုံအပြင်အဆင်များကိုလည်း ဒီဇိုင်းဆွဲခဲ့ကြပြီး စာအုပ်သရုပ်ဖော်ပုံများကိုလည်း ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။
သက်တမ်းတိုတောင်းခဲ့သော်လည်း၊ ရီယွန်နစ်ဇင်သည် ရုရှားစိတ္တဇအနုပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ လာရီယိုနော့ဗ် ပြောခဲ့သကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် အနုပညာအသိုင်းအဝိုင်းကို ဖိနှိပ်ခဲ့သော ယခင် သရုပ်မှန်အစဉ်အလာများမှ အနုပညာကို အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်စေခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
အီလက်ထရို (Electro) ဂီတအဖွဲ့ "The Rayonists" သည် ၎င်းတို့၏အမည်ကို ဤလှုပ်ရှားမှုမှ ရယူခဲ့သည်။
(WiKiArt မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံလေ့လာလိုလျှင် wikiart.org တွင်သွားရောက်ဖတ်ရှုပါ။) AMHTA METHON-ART
