ဆဆက်ရှင် (Secession) အနုပညာ လှုပ်ရှားမှု
Secession (ဂျာမန်: Sezession) သည် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းတွင် တရားဝင် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အနုပညာ (academic art) နှင့် ၎င်း၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှုများ၏ ထောက်ပံ့မှုအောက်မှ ခွဲထွက်ခဲ့ကြသော မော်ဒန်ဝါဒီ အနုပညာရှင် အဖွဲ့များစွာကို ရည်ညွှန်းသည်။
တရားဝင် နိုင်ငံရေးမှ ပထမဆုံး ခွဲထွက်မှုသည် ၁၈၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် Meissonnier နှင့် Puvis de Chavannes တို့ ဦးဆောင်သော "Salon au Champs-de-Mars" ကို တည်ထောင်ချိန်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဥရောပနိုင်ငံအသီးသီးမှ အနုပညာရှင်များသည် ဤလှုံ့ဆော်မှုကို အတုယူခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဂျာမနီ၊ သြစတြီးယား-ဟန်ဂေရီနှင့် ဘယ်လ်ဂျီယံတို့တွင် ရိုးရာအနုပညာလှုပ်ရှားမှုများမှ 'ခွဲထွက်' ကာ တိုးတက်သော စတိုင်များကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံပြင်ပရှိ ပထမဆုံး ခွဲထွက်မှုကို ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် မြူးနစ်မြို့ (Munich) ၌ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ၅ နှစ်အကြာ ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် Vienna Secession က ဆက်လက် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။
အထင်ရှားဆုံး ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ ၁၈၉၇ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့သော Vienna Secession ဖြစ်ပြီး၊ ထိုခေတ်က လွှမ်းမိုးထားသော စတိုင်များထက် အလှဆင်ထားသော Art Nouveau စတိုင်ကို ပိုမိုနှစ်သက်သည့် ဂုစတပ် ကလင်မတ် (Gustav Klimt) လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ သြစတြီးယားတွင် ကျင့်သုံးခဲ့သော ဤအနုပညာရှင်များ၏ စတိုင်ကို Sezessionstil၊ သို့မဟုတ် "Secession style (ခွဲထွက်ရေး စတိုင်)" ဟု လူသိများသည်။
၁၈၉၆ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၆ ခုနှစ် သူကွယ်လွန်ချိန်အထိ Jugend (အင်္ဂလိပ်: Youth) မဂ္ဂဇင်း၏ အယ်ဒီတာနှင့် ထုတ်ဝေသူဖြစ်သော Georg Hirth သည် ထိုခေတ်ကာလ၏ အမျိုးမျိုးသော ခေတ်သစ်နှင့် တုံ့ပြန်သော လှုပ်ရှားမှုများ၏ စိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုရန် "Secession" ဟူသော ဝေါဟာရကို တီထွင်သုံးနှုန်းခဲ့သည်။ ဤအယူအဆကို နောက်ပိုင်းတွင် Hans-Ulrich Simon မှ ထုတ်ဝေခဲ့သော စာတမ်း (Sezessionismus. Kunstgewerbe in literarischer und bildender Kunst, ၁၉၇၆) တွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းက ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀ ရာစုအစောပိုင်း ဥရောပရှိ ခွဲထွက်မှု (secessions) အဆက်ဆက်သည် ထိုခေတ်၏ အနုပညာနှင့် စာပေနှစ်ခုစလုံးတွင် ထင်ရှားစွာပြသခဲ့သော "Secessionism" (ဂျာမန်: Sezessionismus) ဟူသည့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း ငြင်းခုံတင်ပြခဲ့သည်။
(WiKiArt မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံလေ့လာလိုလျှင် wikiart.org တွင်သွားရောက်ဖတ်ရှုပါ။) AMHTA METHON-ART
