Social Realism (လူမှုဘဝသရုပ်ဖော် ရသဘာဝဝါဒ) အနုပညာလှုပ်ရှားမှု
နိုင်ငံတကာ အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် လူမှုဘဝသရုပ်မှန်ဝါဒ (Social Realism) သည် အလုပ်သမားလူတန်းစားနှင့် ဆင်းရဲသားများ၏ နေ့စဉ်ဘဝအခြေအနေများကို အာရုံစိုက်လာစေရန် ဖန်တီးကြသော ပန်းချီဆရာများ၊ ပုံနှိပ်ပန်းချီဆရာများ၊ ဓာတ်ပုံဆရာများနှင့် ရုပ်ရှင်ဖန်တီးသူများ၏ လက်ရာများကို လွှမ်းခြုံထားသည်။ လူမှုဘဝသရုပ်မှန်ဝါဒီများသည် ယင်းအခြေအနေများကို ဆက်လက်တည်ရှိနေစေသော လူမှုဖွဲ့စည်းပုံစနစ်များကို ဝေဖန်ထောက်ပြကြသည်။ ဤလှုပ်ရှားမှု၏ လက္ခဏာများသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ မတူညီကြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အများအားဖြင့် ဖော်ပြချက် သို့မဟုတ် ဝေဖန်ပိုင်းခြားမှုဆိုင်ရာ သရုပ်မှန်ဝါဒ (descriptive or critical realism) ပုံစံတစ်မျိုးမျိုးကို အမြဲလိုလို အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
Social realism ကို ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ဂျိုးဇက် စတာလင် (Joseph Stalin) မှ အဖွဲ့အစည်းပိုင်အဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ မဟာမိတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီများက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြသည့် ဆိုဗီယက်တို့၏ တရားဝင် အနုပညာပုံစံဖြစ်သော ဆိုရှယ်လစ်သရုပ်မှန်ဝါဒ (socialist realism) နှင့် မရောထွေးသင့်ပေ။
Social realism သည် Honoré Daumier၊ Gustave Courbet နှင့် Jean-François Millet တို့၏ အနုပညာများအပါအဝင် ၁၉ ရာစု ဥရောပ သရုပ်မှန်ဝါဒ (European Realism) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဗြိတိန်၏ စက်မှုတော်လှန်ရေးသည် မြို့ပြဆင်းရဲသားများအတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို နှိုးဆွပေးခဲ့ပြီး ၁၈၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် Luke Fildes၊ Hubert von Herkomer၊ Frank Holl နှင့် William Small ကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်များ၏ လက်ရာများကို The Graphic မဂ္ဂဇင်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပုံနှိပ်ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ရုရှားနိုင်ငံတွင် Peredvizhniki သို့မဟုတ် "Social Realism" သည် ပုံဖော်ထားသော အခြေအနေများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို ဝေဖန်ခဲ့ပြီး "ဆိုးယုတ်သော" ဇာဘုရင်ခေတ်ကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည်။ Ilya Repin က သူ၏ အနုပညာလက်ရာများသည် ဇာဘုရင်ခေတ်၏ "ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုတ်မာသော လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုအားလုံးကို ဝေဖန်ရန်" ရည်ရွယ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ အလားတူ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ၂၀ ရာစု ဗြိတိန်တွင် Artists' International Association၊ Mass Observation နှင့် Kitchen sink school တို့က ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ကြသည်။
Social realist ဓာတ်ပုံပညာသည် Jacob A. Riis နှင့် Maksim Dmitriyev တို့၏ လက်ရာများကဲ့သို့သော ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း မှတ်တမ်းတင်ခြင်း ရိုးရာအစဉ်အလာများမှ ဆင်းသက်လာသည်။
၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် Robert Henri ဦးဆောင်သော သရုပ်မှန်ဝါဒီ (Realist) အနုပညာရှင်တစ်စုသည် အမေရိကန် Impressionism နှင့် ပညာရှင်များကို စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို နောက်ပိုင်းတွင် Ashcan school ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဝေါဟာရကို ၁၉၁၅ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် Philadelphia Record သတင်းစာ၌ ပါရှိခဲ့သော "Disappointments of the Ash Can" ဟု ခေါင်းစဉ်တပ်ထားသည့် George Bellows ၏ ပုံကြမ်းတစ်ခုမှ အကြံပြုရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပန်းချီကားများ၊ သရုပ်ဖော်ပုံများ၊ ပုံနှိပ်ပန်းချီများ (etchings) နှင့် ကျောက်ပြားပုံနှိပ်ပန်းချီများ (lithographs) တွင်၊ Ashcan အနုပညာရှင်များသည် လက်ရှိဖြစ်ရပ်များနှင့် ထိုခေတ်၏ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်များကို စူးရှသောအမြင်ဖြင့် နယူးယောက်မြို့၏ တက်ကြွလှုပ်ရှားမှုကို ပုံဖော်ရန် အာရုံစိုက်ခဲ့ကြသည်။ The Metropolitan Museum of Art မှ H. Barbara Weinberg က အဆိုပါ အနုပညာရှင်များသည် "ယုံကြည်မှုနှင့် သံသယ၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်မှုတို့ဖြင့် မှတ်သားထားသော မတည်မငြိမ်ဖြစ်နေသည့် အကူးအပြောင်းကာလတစ်ခုကို" မှတ်တမ်းတင်နေကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ "လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် မြို့ပြဆင်းရဲမွဲတေမှု ပြဿနာများကဲ့သို့သော ကြမ်းတမ်းသည့် အဖြစ်မှန်သစ်များကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် ညင်သာစွာသာ ဖော်ပြခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ခေတ်ကာလအပေါ် အပြုသဘောဆောင်သော အလင်းရောင်တစ်ခုကို ထွန်းလင်းပေးခဲ့ကြသည်။"
ထင်ရှားသော Ashcan လက်ရာများတွင် George Luks ၏ Breaker Boy နှင့် John Sloan ၏ Sixth Avenue Elevated at Third Street တို့ ပါဝင်သည်။ Ashcan school သည် Thomas Hart Benton ၏ နံရံဆေးရေးပန်းချီကားဖြစ်သော City Activity with Subway အပါအဝင် စီးပွားပျက်ကပ်ကာလ (Depression era) ၏ အနုပညာအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။
ဥရောပ သရုပ်မှန်ဝါဒ (European Realism) တွင် အမြစ်တွယ်နေသော Social Realism သည် ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကြီးမားသော စီးပွားပျက်ကပ် (Great Depression) ကာလအတွင်း အရေးပါသော အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမေရိကန် အနုပညာလှုပ်ရှားမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းသည် အမေရိကန်မြင်ကွင်းပန်းချီ (American scene painting) နှင့် ဒေသန္တရဝါဒ (Regionalism) တို့နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ အမေရိကန် Social Realism တွင် Ashcan School မှ အနုပညာရှင်များဖြစ်ကြသော Edward Hopper အပြင် Thomas Hart Benton, Will Barnet, Ben Shahn, Jacob Lawrence, Paul Meltsner, Romare Bearden, Rafael Soyer, Isaac Soyer, Moses Soyer, Reginald Marsh, John Steuart Curry, Arnold Blanch, Aaron Douglas, Grant Wood, Horace Pippin, Walt Kuhn, Isabel Bishop, Paul Cadmus, Doris Lee, Philip Evergood, Mitchell Siporin, Robert Gwathmey, Adolf Dehn, Harry Sternberg, Gregorio Prestopino, Louis Lozowick, William Gropper, Philip Guston, Jack Levine, Ralph Ward Stackpole, John Augustus Walker နှင့် အခြားသူများ၏ လက်ရာများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် Walker Evans, Dorothea Lange, Margaret Bourke-White, Lewis Hine, Edward Steichen, Gordon Parks, Arthur Rothstein, Marion Post Wolcott, Doris Ulmann, Berenice Abbott, Aaron Siskind နှင့် Russell Lee အပါအဝင် အခြားသူများစွာ၏ လက်ရာများက သာဓကပြထားသည့်အတိုင်း ဓာတ်ပုံအနုပညာနယ်ပယ်အထိလည်း ကျယ်ပြန့်သည်။
(WiKiArt မှ ကူးယူဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အပြည့်အစုံလေ့လာလိုလျှင် wikiart.org တွင်သွားရောက်ဖတ်ရှုပါ။) AMHTA METHON-ART
